মেনু
QB Archive Quiz Creator Graph Poll Mode View Ques Quiz Leaderboard About
থিম নির্বাচন

আপনার পছন্দের থিম বেছে নিন।

Download Address Academy - Best Offline Education App

\( y = \log_y x \) হলে, \( \frac{dy}{dx} \) এর মান কত?

A. \( \frac{1}{x \ln x} \)
B. \( \frac{1}{x}(1+\ln x) \)
C. \( \frac{1}{x \ln y} \)
D. \( \frac{1}{x}(1+\ln y) \)
E. \( \frac{1}{y}(1+\ln x) \)
Poster Download
SUSTUnit-Bউচ্চতর গণিত প্রথম পত্রঅন্তরীকরণঅব্যক্ত ফাংশনের অন্তরজ (Topic Practice)SUST - ⚡ অনলাইন প্রশ্নব্যাংক দেখুন 💥
Join Telegram
সঠিক উত্তরঃ D. \( \frac{1}{x}(1+\ln y) \)
Explanation: Solve:\( y = \log_y x \\ \implies y^y = x \, [y = \log_a b \text{ হলে } a^y = b \text{ লেখা যায়}] \\ \implies y \ln y = \ln x \, [\text{উভয়পাশে } \ln \text{ নেয়া হয়েছে}] \\ \implies y \ln y - \ln x = 0 \\ \therefore \frac{dy}{dx} = \frac{-\frac{1}{x}}{-\frac{1}{y} + \ln y - 0} = \frac{1}{x(1 + \ln y)} \\ \text{Ans. (D)}\)
Another Explanation (5): ```html

প্রশ্ন: \( y = \log_y x \) হলে, \( \frac{dy}{dx} \) এর মান কত?

সমাধান:

প্রদত্ত, \( y = \log_y x \)

আমরা জানি, \( \log_a b = \frac{\ln b}{\ln a} \)

সুতরাং, \( y = \frac{\ln x}{\ln y} \)

অতএব, \( y \ln y = \ln x \) ✨

এখন, উভয়পক্ষে \( x \) এর সাপেক্ষে অন্তরকলন করে পাই,

\( \frac{d}{dx}(y \ln y) = \frac{d}{dx}(\ln x) \)

\( \Rightarrow \frac{d}{dx}(y) \ln y + y \frac{d}{dx}(\ln y) = \frac{1}{x} \) (এখানে, গুণের সূত্র ব্যবহার করা হয়েছে 😃)

\( \Rightarrow \frac{dy}{dx} \ln y + y \cdot \frac{1}{y} \frac{dy}{dx} = \frac{1}{x} \) (এখানে, চেইন রুল ব্যবহার করা হয়েছে 😎)

\( \Rightarrow \frac{dy}{dx} \ln y + \frac{dy}{dx} = \frac{1}{x} \)

\( \Rightarrow \frac{dy}{dx} (\ln y + 1) = \frac{1}{x} \)

\( \Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{1}{x (\ln y + 1)} \)

\( \Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{1}{x} \cdot \frac{1}{1 + \ln y} \)

সুতরাং, \( \frac{dy}{dx} = \frac{1}{x(1 + \ln y)} \) 🥰

অতএব, \( \frac{dy}{dx} = \frac{1}{x}(1+\ln y)^{-1} \) 😮‍💨

```