e^(x^3y+x^2y+xy^2) = 50 হলে dy/dx = ?
সঠিক উত্তরঃ
D.
-(3x^2y+2xy+y^2)/(x^3+x^2+2xy)
Another Explanation (5): প্রশ্নঃ \( e^{x^3 y + x^2 y + x y^2} = 50 \) হলে \(\frac{dy}{dx}\) নির্ণয় করো।
সমাধান:
প্রথমে উভয় পাশের ডেরিভেটিভ নেয়া যাক,
\[
\frac{d}{dx} \left( e^{x^3 y + x^2 y + x y^2} \right) = \frac{d}{dx} (50) = 0
\]
অতএব,
\[
e^{x^3 y + x^2 y + x y^2} \cdot \frac{d}{dx} (x^3 y + x^2 y + x y^2) = 0
\]
এখানে, \( e^{x^3 y + x^2 y + x y^2} \neq 0 \), তাই,
\[
\frac{d}{dx} (x^3 y + x^2 y + x y^2) = 0
\]
এখন,
\[
\frac{d}{dx} (x^3 y) + \frac{d}{dx} (x^2 y) + \frac{d}{dx} (x y^2) = 0
\]
প্রতিটির ডেরিভেটিভ আলাদা করে নিই:
\[
\frac{d}{dx} (x^3 y) = 3x^2 y + x^3 \frac{dy}{dx}
\]
\[
\frac{d}{dx} (x^2 y) = 2x y + x^2 \frac{dy}{dx}
\]
\[
\frac{d}{dx} (x y^2) = y^2 + 2x y \frac{dy}{dx}
\]
সুতরাং,
\[
(3x^2 y + x^3 \frac{dy}{dx}) + (2x y + x^2 \frac{dy}{dx}) + (y^2 + 2x y \frac{dy}{dx}) = 0
\]
সম্প্রীত করে,
\[
3x^2 y + 2x y + y^2 + (x^3 + x^2 + 2x y) \frac{dy}{dx} = 0
\]
\[
(3x^2 y + 2x y + y^2) + (x^3 + x^2 + 2x y) \frac{dy}{dx} = 0
\]
এখন, \(\frac{dy}{dx}\) এর জন্য সমাধান করলে,
\[
(x^3 + x^2 + 2x y) \frac{dy}{dx} = - (3x^2 y + 2x y + y^2)
\]
অতএব,
\[
\boxed{
\frac{dy}{dx} = - \frac{3x^2 y + 2x y + y^2}{x^3 + x^2 + 2x y}
}
\]