যদি M=[(2,0),(0,-3)],N=[(3,0),(5,1)] and P=[(a-4,0),(2,a+2)] হয়,তবে -
- N-1 = 1/3[(1,0),(-5,3)]
- MN= [(6,0),(-15,-3)]
- P ব্যতিক্রমী হলে, a = 2, -4;
নিচের কোনটি সঠিক?
Another Explanation (5):
সমাধান:
প্রথম অংশ: N-1 নির্ণয়
প্রদত্ত N = \(\begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 5 & 1 \end{bmatrix}\)
অতএব, N এর ইনভার্স:
\[
N^{-1} = \frac{1}{\det(N)} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -5 & 3 \end{bmatrix}
\]
\[
\det(N) = (3)(1) - (0)(5) = 3
\]
অতএব,
\[
N^{-1} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -5 & 3 \end{bmatrix} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -5 & 3 \end{bmatrix}
\]
এবং,
\[
N^{-1} = \frac{1}{3} \left[(1,0),( -5,3)\right]
\]
**সুতরাং, (i) সঠিক।**
দ্বিতীয় অংশ: MN নির্ণয়
প্রদত্ত M = \(\begin{bmatrix} 2 & 0 \\ 0 & -3 \end{bmatrix}\)
N = \(\begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 5 & 1 \end{bmatrix}\)
অতএব,
\[
MN = M \times N = \begin{bmatrix} 2 & 0 \\ 0 & -3 \end{bmatrix} \times \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 5 & 1 \end{bmatrix}
\]
গুণফল:
\[
MN = \begin{bmatrix}
(2)(3) + (0)(5) & (2)(0) + (0)(1) \\
(0)(3) + (-3)(5) & (0)(0) + (-3)(1)
\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}
6 & 0 \\
-15 & -3
\end{bmatrix}
\]
**অতএব, (ii) সঠিক।**
তৃতীয় অংশ: P এর ব্যতিক্রমী হওয়ার শর্ত
প্রদত্ত P = \(\begin{bmatrix} a-4 & 0 \\ 2 & a+2 \end{bmatrix}\)
P ব্যতিক্রমী হলে, তার ডিটারমিন্যান্ট শূন্য হবে:
\[
\det(P) = (a-4)(a+2) - (0)(2) = (a-4)(a+2)
\]
সমাধান:
\[
(a-4)(a+2) = 0
\]
\[
a - 4 = 0 \Rightarrow a = 4
\]
অথবা
\[
a + 2 = 0 \Rightarrow a = -2
\]
**অতএব, P ব্যতিক্রমী হলে, a = 4 বা a = -2।**
প্রশ্নে বলা হয়েছে, "P ব্যতিক্রমী হলে, a = 2, -4;" — এটি ভুল, কারণ সঠিক মান হলো a = 4 বা -2।
---
সঠিক উত্তর:
i & ii