cos 3a= কত?
PUSTUnit-CSet-2উচ্চতর গণিত প্রথম পত্রসংযুক্ত কোণের ত্রিকোণমিতিক অনুপাতদুইটি ত্রিকোণমিতিক অনুপাতের গুণফল ও যোগফল (Topic Practice)PUST - ⚡ অনলাইন প্রশ্নব্যাংক দেখুন 💥
সঠিক উত্তরঃ
B.
4cos3 a - 3cos a
Another Explanation (5):
প্রশ্ন:
cos 3a = ?
উত্তর:
অ্যাসক্টি ট্রিগনোমেট্রিক পরিচিতির সাহায্যে, আমরা জানি:
\( \cos 3a = 4 \cos^3 a - 3 \cos a \)
ব্যাখ্যা:
- তিনগুণ কোণের কসমিনেট্রিক আইডিয়া থেকে, আমরা পাই:
- \( \cos 3a = \cos (2a + a) \)
- এটি ব্যবহার করে, আমাদের প্রয়োজনীয় আইডিয়া হলো:
\( \cos (A + B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B \)
- অতঃপর, \[ \cos 3a = \cos 2a \cos a - \sin 2a \sin a \]
- এখন, \(\cos 2a\) ও \(\sin 2a\) এর জন্য ব্যবহার করি:
\( \cos 2a = 2 \cos^2 a - 1 \)
\( \sin 2a = 2 \sin a \cos a \)
- তাই, \[ \cos 3a = (2 \cos^2 a - 1) \cos a - (2 \sin a \cos a) \sin a \]
- এখন, \(\sin a\) এর জন্য \(\sin^2 a = 1 - \cos^2 a\) ব্যবহার করলে:
\[ \cos 3a = (2 \cos^2 a - 1) \cos a - 2 \sin a \cos a \sin a \]
\[ = (2 \cos^2 a - 1) \cos a - 2 \cos a \sin^2 a \]
- এখন, \(\sin^2 a = 1 - \cos^2 a\) substitutions করি:
\[ \cos 3a = (2 \cos^2 a - 1) \cos a - 2 \cos a (1 - \cos^2 a) \]
- বিস্তারিত ভাবে লিখলে:
\[ \cos 3a = (2 \cos^2 a - 1) \cos a - 2 \cos a + 2 \cos^3 a \]
- সমস্ত টার্ম একসাথে যোগ করলে:
\[ \cos 3a = 2 \cos^3 a - \cos a - 2 \cos a + 2 \cos^3 a \]
অথবা, \[ \cos 3a = (2 \cos^3 a + 2 \cos^3 a) - ( \cos a + 2 \cos a ) \] \[ = 4 \cos^3 a - 3 \cos a \]
অতএব,
\( \boxed{\cos 3a = 4 \cos^3 a - 3 \cos a} \)