g (x) = √x হলে-
i. int1/g(x)dx=2sqrtx+c
ii. int_0^1g(x)dx=2/3
iii. int(sec^2xdx)/g(tanx)=2sqrttanx+c
নিচের কোনটি সঠিক?
সঠিক উত্তরঃ
D.
i, ii ও iii
Another Explanation (5):
প্রশ্নের বিশ্লেষণ ও সমাধান:
প্রথমে আমাদের দেয়া গুণফল \( g(x) = \sqrt{x} \)
---
i. \(\int \frac{1}{g(x)} dx = 2 \sqrt{x} + c \)
সমাধান:
\[
\int \frac{1}{g(x)} dx = \int \frac{1}{\sqrt{x}} dx
\]
\[
= \int x^{-\frac{1}{2}} dx
\]
আসুন ইন্টিগ্রেশনের নিয়ম ব্যবহার করি:
\[
\int x^{n} dx = \frac{x^{n+1}}{n+1} + C \quad \text{(যখন \( n \neq -1 \))}
\]
এখানে, \( n = -\frac{1}{2} \):
\[
\int x^{-\frac{1}{2}} dx = \frac{x^{-\frac{1}{2} + 1}}{-\frac{1}{2} + 1} + C = \frac{x^{\frac{1}{2}}}{\frac{1}{2}} + C
\]
\[
= 2 x^{\frac{1}{2}} + C = 2 \sqrt{x} + C
\]
অর্থাৎ, **প্রথমটি সঠিক।**
---
ii. \(\int_0^1 g(x) dx = \frac{2}{3}\)
সমাধান:
\[
\int_0^1 g(x) dx = \int_0^1 \sqrt{x} dx
\]
\[
= \int_0^1 x^{\frac{1}{2}} dx
\]
এখানে,
\[
\int x^{n} dx = \frac{x^{n+1}}{n+1}
\]
অতএব,
\[
\int_0^1 x^{\frac{1}{2}} dx = \left[ \frac{x^{\frac{1}{2} + 1}}{\frac{1}{2} + 1} \right]_0^1 = \left[ \frac{x^{\frac{3}{2}}}{\frac{3}{2}} \right]_0^1 = \frac{2}{3} x^{\frac{3}{2}} \Big|_0^1
\]
\[
= \frac{2}{3} (1)^{\frac{3}{2}} - \frac{2}{3} (0)^{\frac{3}{2}} = \frac{2}{3} - 0 = \frac{2}{3}
\]
অর্থাৎ, **দ্বিতীয়টি সঠিক।**
---
iii. \(\frac{\int \sec^2 x dx}{g(\tan x)} = 2 \sqrt{\tan x} + c \)
সমাধান:
প্রথমে, numerator:
\[
\int \sec^2 x dx = \tan x + C
\]
এবং,
\[
g(\tan x) = \sqrt{\tan x}
\]
অতএব,
\[
\frac{\int \sec^2 x dx}{g(\tan x)} = \frac{\tan x}{\sqrt{\tan x}} = \frac{\tan x}{(\tan x)^{1/2}} = (\tan x)^{1 - \frac{1}{2}} = (\tan x)^{\frac{1}{2}} = \sqrt{\tan x}
\]
অতএব,
\[
\frac{\int \sec^2 x dx}{g(\tan x)} = \sqrt{\tan x}
\]
প্রশ্নে উল্লেখ করা হয়েছে:
\[
= 2 \sqrt{\tan x} + c
\]
এবং আমরা দেখলাম, এটি আসলে \(\sqrt{\tan x}\), না \(2 \sqrt{\tan x}\)। অতএব, এটি ভুল।
---
সারসংক্ষেপ:
- i. সঠিক
- ii. সঠিক
- iii. ভুল
অতএব, প্রশ্নের উত্তর: **"i, ii ও iii"** নয়। কারণ iii ভুল। সুতরাং, সঠিক উত্তর হলো:
**"i ও ii"**।