int_0^1sin^(-1)xdx এর মান কোনটি?
HSTUUnit-Bউচ্চতর গণিত প্রথম পত্রযোগজীকরণsin ও cosine সংক্রান্ত যোগজ (Topic Practice)HSTU - ⚡ অনলাইন প্রশ্নব্যাংক দেখুন 💥
সঠিক উত্তরঃ
B.
pi/2 -1
Explanation:

Another Explanation (5):
সমাধান:
ধরি, \(I = \int_{0}^{1} \sin^{-1} x \, dx\)
এখানে, আমরা ইন্টিগ্রেশন বাই পার্টস (Integration by parts) ব্যবহার করব।
ফর্মুলা: \(\int u \, dv = uv - \int v \, du\)
আমরা \(u = \sin^{-1} x\) এবং \(dv = dx\) ধরব।
তাহলে, \(du = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}} dx\) এবং \(v = x\)
এখন,
\(I = \int_{0}^{1} \sin^{-1} x \, dx = \left[ x \sin^{-1} x \right]_{0}^{1} - \int_{0}^{1} \frac{x}{\sqrt{1-x^2}} dx\)
প্রথম অংশটি মূল্যায়ন করি:
\(\left[ x \sin^{-1} x \right]_{0}^{1} = (1 \cdot \sin^{-1} 1) - (0 \cdot \sin^{-1} 0) = \sin^{-1} 1 = \frac{\pi}{2}\)
দ্বিতীয় ইন্টিগ্রালটি সমাধান করি:
\(I_1 = \int_{0}^{1} \frac{x}{\sqrt{1-x^2}} dx\)
ধরি, \(1-x^2 = t\)
তাহলে, \(-2x \, dx = dt \implies x \, dx = -\frac{1}{2} dt\)
যখন \(x = 0\), তখন \(t = 1\) এবং যখন \(x = 1\), তখন \(t = 0\)
সুতরাং,
\(I_1 = \int_{1}^{0} \frac{-\frac{1}{2}}{\sqrt{t}} dt = -\frac{1}{2} \int_{1}^{0} t^{-1/2} dt = \frac{1}{2} \int_{0}^{1} t^{-1/2} dt\)
\(I_1 = \frac{1}{2} \left[ \frac{t^{1/2}}{1/2} \right]_{0}^{1} = \frac{1}{2} \cdot 2 \left[ \sqrt{t} \right]_{0}^{1} = \left[ \sqrt{1} - \sqrt{0} \right] = 1\)
এখন, \(I\) এর মান বসাই:
\(I = \frac{\pi}{2} - 1\)
অতএব, \(\int_{0}^{1} \sin^{-1} x \, dx = \frac{\pi}{2} - 1\) 🥳