int_0^(2a) dx/(sqrt(2ax-x^2) ) =?

প্রশ্ন: \( \int_0^{2a} \frac{dx}{\sqrt{2ax-x^2}} = ? \)
সমাধান:
ধরি, \(I = \int_0^{2a} \frac{dx}{\sqrt{2ax-x^2}}\)
আমরা লিখতে পারি,
\(I = \int_0^{2a} \frac{dx}{\sqrt{a^2 - (x^2 - 2ax + a^2)}}\)
\(I = \int_0^{2a} \frac{dx}{\sqrt{a^2 - (x-a)^2}}\)
এখন, ধরি \(x-a = a\sin\theta\), সুতরাং \(dx = a\cos\theta d\theta\)
যখন \(x = 0\), তখন \(a\sin\theta = -a \implies \sin\theta = -1 \implies \theta = -\frac{\pi}{2}\)
যখন \(x = 2a\), তখন \(a\sin\theta = a \implies \sin\theta = 1 \implies \theta = \frac{\pi}{2}\)
সুতরাং,
\(I = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \frac{a\cos\theta d\theta}{\sqrt{a^2 - a^2\sin^2\theta}}\)
\(I = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \frac{a\cos\theta d\theta}{a\sqrt{1 - \sin^2\theta}}\)
\(I = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \frac{a\cos\theta d\theta}{a\cos\theta}\)
\(I = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} d\theta\)
\(I = [\theta]_{-\pi/2}^{\pi/2}\)
\(I = \frac{\pi}{2} - (-\frac{\pi}{2})\)
\(I = \frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{2}\)
\(I = \pi\)
অতএব, \( \int_0^{2a} \frac{dx}{\sqrt{2ax-x^2}} = \pi \) 🥳🥳